ไซนิจิ ​: วรรณกรรมจากคนเชื้อสายเกาหลีพลัดถิ่น ตอน 3

ในขณะที่โชซอนจกในบทความตอนที่แล้วเจอความท้าทายเมื่อจะกลับมาสู่เกาหลีใต้ ไซนิจิหรือคนชาติพันธุ์เกาหลีในญี่ปุ่นกลับเจอความท้าทายจากการพยายามจะ ‘อยู่ต่อ’ ในญี่ปุ่น

ไซนิจิ ชาติพันธุ์เกาหลี สังคมโดมแก้วในญี่ปุ่น

ระหว่างที่ตกเป็นอาณานิคมของญี่ปุ่น คนเกาหลีจำนวนมากถูกเกณฑ์มาใช้แรงงานในดินแดนญี่ปุ่น บางส่วนมาโดยสมัครใจเพราะต้องการการศึกษาแบบทันสมัยจากผู้เป็นเจ้าอาณานิคมของตน เมื่อสงครามโลกครั้งที่ 2 สิ้นสุด ญี่ปุ่นก็สนับสนุนการส่งคืนคนเหล่านี้กลับสู่มาตุภูมิ จัดเรือเพื่อขนย้ายคนเหล่านี้ออกไป

ฟังดูเหมือนจะง่าย แต่ความซับซ้อนก็คือ เมื่อเกาหลีแบ่งออกเป็นฝั่งเหนือ-ใต้ ที่พ่วงมากับอุดมการณ์ทางการเมืองที่ต่างกัน ไซนิจิก็เหมือนถูกบังคับให้เลือกฝั่งฝ่าย หากอยากกลับสู่แผ่นดินคาบสมุทร

บ้านเก่าเคยอยู่เกาหลีเหนือ แต่หัวใจไม่ได้สมาทานแนวคิดของผู้นำเกาหลีเหนือ การกลับบ้านนั้นไปก็ไร้ประโยชน์ เช่นเดียวกัน คนเกาหลีบางส่วนก็ไม่อยากเลือกฝั่งใต้ เพราะก็ยังอยู่ใต้เผด็จการทหารที่เอาใจอเมริกัน

จากกราฟ แม้คนเกาหลีจำนวนมากจะออกไปจากญี่ปุ่นหลังปี 1945 แต่ก็ยังมีอีกจำนวนมากเช่นกันที่เลือกอยู่ต่อ

ปัญหาที่สองก็ตามมา เมื่อสังคมญี่ปุ่นไม่ได้มีแนวคิดให้ชาติพันธุ์อื่นเข้ามากลืนกลายเป็นคนญี่ปุ่นได้ง่ายๆ อุปสรรคในการกลมกลืนกับสังคมญี่ปุ่นนี้เองจึงกลายเป็นช่องว่างใหญ่ๆ ให้เกาหลีเหนือแทรกตัวเข้ามา ผ่านทั้งทุนและการสนับสนุนทางการศึกษาให้กับเหล่าลูกหลานไซนิจิ ทั้งเปิดโรงเรียนที่สอนด้วยภาษาเกาหลี ปลูกฝังอุดมการณ์ท่านผู้นำคิม และแนวคิดชาตินิยม

ยิ่งเมื่อมีกรณีเกาหลีเหนือออกมายอมรับว่าลักพาตัวชาวญี่ปุ่นไป ชุมชนไซนิจิเหล่านี้ก็ตกเป็นแพะรับบาป โดนประท้วงให้ออกไปจากที่ที่พวกเขาเกิดมา ความหวังว่าจะญาติดีกับคนญี่ปุ่นจึงยิ่งยาก

โรงเรียนเกาหลีเหนือในญี่ปุ่น ที่มาภาพ: quod.lib.umich.edu

สุดท้ายดินแดนของผู้คนที่ญี่ปุ่นสร้างกำแพงทางสังคมล้อมเอาไว้ ก็ตัดสินใจล้อมตัวเองจากการปนเปื้อนเช่นกัน กลายเป็น North Korea Bubble ที่อยู่ท่ามกลางสังคมญี่ปุ่น ซึ่งสำนักข่าว Vox ใช้คำว่า “ประเทศที่อยู่ในประเทศ” อีกที

ผลลัพธ์อย่างหนึ่งที่ชุมชนไซนิจิหล่อหลอมขึ้นคือภาพจินตนาการบ้านเกิดที่งดงามเกินจริง (หรือผิดเพี้ยนไปจากสิ่งที่มันเป็นในปัจจุบัน ไม่ว่าจะเป็นเกาหลีเหนือและเกาหลีใต้) เกาหลีเหนือเข้าสู่สังคมนิยมที่ปิดตาย เกาหลีใต้กลายเป็นทุนนิยมที่รับวัฒนธรรมตะวันตกอย่างอ้าซ่า ลูกหลานไซนิจิในยุคต่อ มาจึงแสดงสภาวะอกหัก 

ไม่ว่าจะอกหักเพราะสังคมญี่ปุ่นไม่ยอมรับเข้าไปเป็นส่วนหนึ่ง เช่นภาพยนตร์เรื่อง Go ที่ตัวเอกในเรื่องเป็นไซนิจิที่พยายามผลักตัวเองมาจากสังคมไซนิจิเพื่อกลมกลืนเข้ากับสังคมญี่ปุ่น ด้วยการออกจากโรงเรียนเกาหลีเหนือมาเข้าโรงเรียนปกติ แต่ก็มาพร้อมกับการขัดเขินที่จะเผยตัวตนว่ามีสายเลือดเกาหลีหรืออึดอัดเพราะโดนล้อเลียน (ฉากที่เขาตะโกนและเตะคนอื่นๆ ในสนามบาส) หรือรีแอคชันรังเกียจของแฟนสาวชาวญี่ปุ่นเมื่อเขาเปิดเผยกับเธอในคืนที่กำลังจะมีเพศสัมพันธ์กัน

Go ตั้งคำถามว่าเชื้อชาตินั้นสำคัญขนาดไหน และต่อให้ปัจเจกบุคคลมองว่ามันไม่สำคัญ ก็ไม่ใช่ว่าเราจะเป็นอิสระจากมันได้ทันที

นี่เป็นหนังอีกเรื่องโดยนักเขียนชาวไซนิจิ ที่พยายามทำให้ไซนิจิมีพื้นที่สื่อ จากที่ญี่ปุ่นมักทำเหมือนกลุ่มคนเหล่านี้ไม่มีตัวตนสักเท่าไร

หรือถ้าไม่ได้อกหักเพราะเข้ากับสังคมญี่ปุ่นไม่ได้ วรรณกรรมก็แสดงภาวะอกหักเพราะอยากกลับบ้านแต่ดันไปเจอบ้านในแบบที่ต่างจากจินตนาการที่สังคมไซนิจิสร้างเอาไว้ให้ เช่นนิยายเรื่อง Yuhi ซึ่งเขียนโดยอียางจี ที่ตัวละครเอกเป็นหญิงสาวไซนิจิที่หลงใหลวัฒนธรรมเกาหลี และตัดสินใจมาเรียนต่อที่มหาวิทยาลัยในโซล และมองว่ามันคือการได้กลับบ้าน

Yuhi

ลิ้นที่ชินกับภาษาญี่ปุ่นก็กลับแปลกแปร่งเมื่อพยายามจะพูดภาษาเกาหลีแบบร่วมสมัย กลายเป็นความอึดอัดที่พันรัดความคิดอ่านและเป็นบ้านที่ไม่รู้สึกผ่อนคลาย

เรื่องนี้มีเค้าโครงมาจากชีวิตจริงของผู้เขียน มันจึงสะท้อนความรู้สึกภายในของไซนิจิรุ่นต่อมาได้ดี ภาวะที่ไม่มีบ้าน ล่องลอย และไม่แน่ใจความหมายของชาติพันธุ์ที่บรรจุในเลือดเนื้อของตัวเอง

กลายเป็นว่าบ้านที่ไม่เคยได้กลับไปต่างหาก ที่จะงดงามเสมอในความทรงจำที่สร้างไว้ร่วมกันในดินแดนอื่น

อ่านตอนต่อไป “โครยอซารัม ​: วรรณกรรมจากคนเชื้อสายเกาหลีพลัดถิ่น ตอน 4” (เร็วๆ นี้)

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  เปลี่ยนแปลง )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s

Create a website or blog at WordPress.com

Up ↑

Create your website with WordPress.com
เริ่มได้
%d bloggers like this: